Zeminlerin sıkışma nedenlerini şöyle sıralayabiliriz:
* Zemin danelerinin sıkışması * Zemin boşlukluklarındaki hava ve suyun sıkışması * Hava ve suyun çıkmasıyla hacmin azalması Zeminler düşey doğrultuda bir sıkışmaya maruz kaldıkları için laboratuvarda yapılan Ödometre deneyinde zeminlerin düşey yükler altındaki konsolidasyonu tayin edilmektedir. İnce daneli zeminlerin permeabilitesi düşük olduğu için, yüklenen zeminden suyunun dışarıya çıkması yavaş olacak ve sıkışma zamana bağlı olarak gelişecektir.Kumların sıkışması oldukça hızlı bir şekilde gerçekleşmektedir. Zeminin kaymaya mukavemeti ise, göçmeye izin vermeden karşılayabileceği en büyük kayma gerilmesidir.Kayma mukavemeti tayininde en çok kullanılan ve basit olanı Mohr-Coulomb göçme kriteri olmaktadır. Yapılan laboratuvar deneyleri sonucunda istenilen şartlara uymayan zemin özelliklerinin iyileştirilmesini iki ana gruba ayırabiliriz: * Tabii zeminin katkı maddeleri ( kireç, çimento, baca külü, kimyasal maddeler gibi) ile zemin özelliklerinin iyileştirilmesi. * İstenilen zeminin özelliklerine göre sahip zeminin başka bir sahadan ariyet olarak olarak inşaat sahasına getirilmesi. Başka bir sahadan kazılarak getirilecek olan zeminin itina ile serilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde yapılacak olan bu dolgu yüksek porozite, permeabilite, sıkışabilirliğe ve düşük mukavemete sahip olur.Bunun yanısıra zemin hetorejen bir yapıya sahip olacak ve değişik noktalarda büyük oturmalar meydana getirecektir. Bu nedenle toprak dolgu inşaasında zeminin sıkıştırılarak yerleştirilmesi gerekmektedir.Özellikle zeminin cinsi, su muhtevası ve sıkılık derecesine dikkat edilmelidir.Kompaksiyon sırasında zemin içindeki su miktarı arttıkça danelerin birbirine göre hareketi kolaylaşmakta fakat birbirlerine yaklaşması zorlaşmaktadır.her iki etki düşünülmeli ve zemin optimum su muhtevası ihtiva etmelidir.Kohezyonlu (siltli, killi zeminler için su muhtevası önemli olmasına rağmen kohezyonsuz zeminler için daha az önemlidir. Zemin tabakalar halinde serilmeli ve kalınlığı 15-50 cm arasında kalmasına dikkat edilmelidir. Bu değer ortalama 30 cm civarında olmalıdır.Genel olarak kohezyonsuz zeminler titreşimli silindirler, kohezyonlu zeminler de ise keçi ayakları iyi sonuç vermektedir. Sıkıştırılan toprak dolguların arazideki sıkılık derecesini saptamak için değişik yöntemler geliştirilmiştir.En yaygın olarak kullanılanlar: * Kum şişesi yöntemi * Balon yöntemi * Yağ (veya su) yöntemi * Nükleer aletler olmaktadır.
|